Inhoud
Delen

Wat vertelt het gedrag van je kind? Ontdek hoe emoties, prikkels, ontwikkeling, Nine Star Ki en vroege ervaringen een rol kunnen spelen.

Je kind doet niet moeilijk, je kind hééft het moeilijk. Maar wat probeert het te vertellen?

Over gedrag, emoties, prikkelverwerking en de behoeften die achter het gedrag van kinderen kunnen schuilgaan.

Ken je dat? Een kind dat ineens boos wordt omdat de verkeerde beker op tafel staat. Een peuter die helemaal overstuur raakt wanneer het tijd is om naar huis te gaan. Of een kind dat op school voorbeeldig meedoet, maar thuis om het minste of geringste uitbarst.

Misschien denk je: Waarom reageert mijn kind nou zo heftig? Er is toch helemaal niets aan de hand?

Maar voor het kind kan er op dat moment wel degelijk iets aan de hand zijn.

Wat voor ons een kleine gebeurtenis lijkt, kan voor een kind de druppel zijn die de emmer doet overlopen.

En wat als we niet alleen kijken naar wat een kind doet, maar ook nieuwsgierig worden naar wat het kind probeert duidelijk te maken?

Gedrag is vaak een vorm van communicatie

Kinderen kunnen nog niet altijd vertellen wat ze voelen, denken of nodig hebben. Zeker jonge kinderen beschikken nog niet over de woorden en vaardigheden om hun emoties goed te begrijpen en te reguleren.

Een kind kan boos worden wanneer het eigenlijk teleurgesteld is. Zich terugtrekken wanneer het onzeker is. Of druk en beweeglijk worden wanneer er te veel prikkels binnenkomen.

Soms is gedrag ook heel eenvoudig te verklaren. Een kind is moe, heeft honger, voelt zich niet lekker of heeft behoefte aan beweging.

Daarom is het belangrijk om niet direct een ingewikkelde verklaring te zoeken.

Begin eens met kijken.

Wat gebeurde er vlak voordat het gedrag ontstond? Hoe was de dag? Welke verwachtingen waren er? En wat heeft dit kind op dit moment nodig?

De vier pedagogische basisdoelen als kompas

In de kinderopvang werken we met vier pedagogische basisdoelen. Deze bieden een waardevol uitgangspunt om naar gedrag en ontwikkeling te kijken.

1. Emotionele veiligheid

Een kind heeft behoefte aan vertrouwde volwassenen bij wie het zich veilig en gezien voelt.

Wanneer een kind overstuur is, helpt het vaak om eerst verbinding te maken. Een rustige stem, nabijheid en erkenning kunnen meer betekenen dan een uitgebreide uitleg.

Niet ieder kind wil daarbij aangeraakt worden. Kijk wat bij het kind past.

2. Persoonlijke competentie

Kinderen willen ontdekken, oefenen en ervaren dat ze zelf iets kunnen.

Een peuter die roept: Zelf doen! probeert misschien niet dwars te zijn, maar oefent met zelfstandigheid.

Door ruimte te geven om te proberen, fouten te maken en opnieuw te beginnen, ondersteun je het zelfvertrouwen.

3. Sociale competentie

Omgaan met anderen is iets wat kinderen moeten leren.

Wachten op je beurt, speelgoed delen, rekening houden met gevoelens en conflicten oplossen zijn vaardigheden die zich geleidelijk ontwikkelen.

Een kind dat speelgoed afpakt, heeft dus niet automatisch de bedoeling om een ander verdrietig te maken.

Het heeft misschien nog hulp nodig om een andere manier te ontdekken.

4. Normen en waarden

Kinderen hebben duidelijke, voorspelbare en liefdevolle grenzen nodig.

Begrip voor gedrag betekent niet dat alles mag.

Je kunt erkennen dat een kind boos is en tegelijkertijd duidelijk maken dat slaan niet mag.

Alle gevoelens mogen er zijn, maar niet ieder gedrag is passend.

Wat verteld het gedrag van een kind?

Wat kan Nine Star Ki toevoegen aan het begrijpen van kinderen?

Binnen Nine Star Ki kijken we naar drie energieën die samen een persoonlijke reeks vormen.

Bij jonge kinderen besteden we binnen deze leer extra aandacht aan de tweede en derde positie: de emotionele energie en de energie waarmee een kind handelt.

De eerste positie, de kernenergie, wordt volgens deze benadering gedurende de ontwikkeling steeds duidelijker zichtbaar.

De verschillende energieën kunnen uitnodigen om na te denken over wat een kind prettig vindt, hoe het contact zoekt en wat het nodig kan hebben.

Zo wordt 1 Water binnen Nine Star Ki verbonden met gevoeligheid, rust en diepgang. Een kind dat zich hierin herkent, kan behoefte hebben aan tijd en ruimte om indrukken te verwerken.

Bij 3 Hout denken we aan beweging, initiatief en ontdekken. Een kind met deze energie kan graag zelf aan de slag gaan en moeite hebben wanneer iets niet snel genoeg lukt.

4 Hout wordt verbonden met communicatie, harmonie en gevoeligheid voor de sfeer.

En 8 Aarde met behoefte aan overzicht, vertrouwdheid en een eigen tempo.

Dit zijn symbolische duidingen, geen wetenschappelijk bewezen eigenschappen van kinderen. De geboortedatum kan niet betrouwbaar voorspellen hoe een kind zich ontwikkelt of op situaties reageert.

Gebruik Nine Star Ki daarom als uitnodiging tot nieuwsgierigheid, nooit als etiket.

Want ieder kind is veel meer dan drie getallen.

Waarom kan een kind zo gevoelig zijn voor prikkels?

Een drukke verjaardag, een volle klas, harde geluiden, onverwachte veranderingen of een lange dag op de opvang kunnen behoorlijk veel vragen van een kind.

Het zenuwstelsel verwerkt voortdurend informatie uit de omgeving en het lichaam.

Wanneer de hoeveelheid prikkels groter wordt dan een kind op dat moment goed kan verwerken, kan spanning oplopen.

Het ene kind wordt drukker, het andere juist stiller. Sommige kinderen zoeken nabijheid, terwijl anderen liever even met rust gelaten worden.

Wat helpt, verschilt per kind.

Rustige overgangen, voorspelbaarheid, voldoende slaap, beweging en een vertrouwde volwassene kunnen ondersteunen.

En welke rol spelen reflexen en beweging?

Bij baby’s zijn verschillende primitieve reflexen aanwezig die onderdeel zijn van de vroege ontwikkeling.

Naarmate kinderen groeien, veranderen deze reflexreacties en ontwikkelen zich steeds meer bewuste bewegingsvaardigheden.

Binnen reflexintegratie wordt aandacht besteed aan beweging, houding, coördinatie en automatische reacties.

Bewegingsspelletjes kunnen waardevol zijn voor de motorische ontwikkeling en het lichaamsbewustzijn.

Het is wel belangrijk om te weten dat er onvoldoende overtuigend wetenschappelijk bewijs is dat specifieke reflexintegratieprogramma’s uiteenlopende gedrags- of emotionele problemen kunnen verklaren of behandelen.

Bij aanhoudende zorgen over de ontwikkeling van een kind is het verstandig om een passende deskundige te betrekken.

Kan de zwangerschap of geboorte een rol spelen?

De ontwikkeling van een kind begint al tijdens de zwangerschap.

Ervaringen en omstandigheden in de zwangerschap, rondom de geboorte en in de eerste levensjaren kunnen op verschillende manieren samenhangen met de ontwikkeling.

Vanuit het werken met geboortepatronen staan we stil bij dat vroege levensverhaal.

Hoe verliep de zwangerschap? Hoe werd de geboorte ervaren? En hoe was de eerste periode daarna?

Deze vragen kunnen ruimte geven aan ervaringen en gevoelens van ouders.

Maar een moeilijke geboorte betekent niet automatisch dat een kind later bepaald gedrag zal laten zien. Er is geen betrouwbare manier om een specifieke driftbui, angst of karaktereigenschap rechtstreeks aan een geboortepatroon te koppelen.

Het verhaal mag onderzocht worden, zonder dat we vooraf bepalen wat de uitkomst moet zijn.

Wat laat een kind zien binnen het gezin?

Kinderen groeien op in verbinding met anderen.

Ze leren door te kijken, te ervaren en te reageren op de mensen om hen heen.

Binnen systemisch werk onderzoeken we onder andere rollen, verwachtingen en patronen binnen gezinnen.

Misschien neemt een kind vaak de zorgende rol op zich. Misschien probeert het de sfeer gezellig te houden. Of zoekt het juist veel bevestiging.

Dit kan aanleiding zijn om nieuwsgierig te kijken naar de interacties binnen een gezin, zonder het kind verantwoordelijk te maken voor de gevoelens of problemen van volwassenen.

Een tafelopstelling met poppetjes of andere materialen kan daarbij helpen om ervaringen bespreekbaar te maken.

Niet om een verborgen waarheid vast te stellen, maar om op een andere manier naar verbindingen en behoeften te kijken.

Wat als we eerst verbinding maken en daarna corrigeren?

Stel je voor: een kind gooit boos speelgoed door de kamer.

Je kunt onmiddellijk zeggen: Hou daarmee op!

Maar je kunt ook eerst proberen te begrijpen wat er gebeurt.

Ik zie dat je heel boos bent. Het lukt even niet, hè? Ik help je. Maar met speelgoed gooien mag niet.

Je erkent het gevoel en geeft tegelijkertijd een duidelijke grens.

Dat betekent niet dat een kind meteen rustig wordt. Emoties hebben soms tijd nodig.

Juist de combinatie van nabijheid, duidelijkheid en herhaling helpt kinderen om vaardigheden te ontwikkelen.

Drie vragen om eens bij stil te staan

  • Wat gebeurt er vlak voordat het gedrag ontstaat? Zijn er prikkels, veranderingen, verwachtingen of lichamelijke behoeften die meespelen?
  • Wat zou dit kind op dit moment nodig kunnen hebben? Rust, beweging, nabijheid, duidelijkheid, zelfstandigheid of hulp bij het begrijpen van gevoelens?
  • Wat gebeurt er bij mijzelf wanneer dit gedrag ontstaat? Kan ik rustig blijven en nieuwsgierig kijken, of raakt het gedrag ook iets in mij?

Niet alleen kijken naar gedrag, maar naar het hele kind

Wat ik zo waardevol vind aan het werken met verschillende invalshoeken, is dat we verder kunnen kijken dan alleen het zichtbare gedrag.

We kunnen aandacht besteden aan ontwikkeling, emoties, prikkelverwerking, relaties, ervaringen en de omgeving waarin een kind opgroeit.

Niet iedere methode heeft dezelfde wetenschappelijke onderbouwing. En niet iedere verklaring past bij ieder kind.

Maar nieuwsgierig blijven, goed observeren en aansluiten bij de behoeften van een kind vormen een waardevolle basis.

Want een kind is geen probleem dat opgelost moet worden.

Een kind is een mens in ontwikkeling, dat soms onze hulp nodig heeft om te begrijpen wat er vanbinnen gebeurt.

En jij?

Herken jij gedrag bij een kind dat je soms moeilijk vindt om te begrijpen?

Misschien mag je jezelf de volgende keer eens afvragen:

Wat probeert dit kind mij te vertellen, ook als het daar nog geen woorden voor heeft?

Ben je nieuwsgierig naar de drie energieën die binnen Nine Star Ki bij een kind horen? Via mijn gratis calculator kun je de persoonlijke reeks ontdekken.

Ontdek hier gratis de Nine Star Ki-reeks

Liefs,

Jolanda
Inner Ki Coaching – Thuiskomen bij jezelf

Jolanda, inner ki coaching

Jolanda Leurs

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Related Articles